Thứ Năm, ngày 26 tháng 5 năm 2022

Di tích Lịch sử Văn hóa Lăng Lê Văn Duyệt - Phát huy tốt giá trị văn hóa phi vật thể

Nghi thức cúng tế Tả quân Lê Văn Duyệt trong lễ Khai hạ - Cầu an

(Thanhuytphcm.vn) - Những năm qua, công tác quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể tại quận Bình Thạnh ngày càng đi vào nền nếp. Đặc biệt là đã phát huy tốt vai trò chủ thể, năng lực sáng tạo của cộng đồng, qua đó góp phần giáo dục truyền thống “Uống nước nhớ nguồn” của dân tộc, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt tín ngưỡng, tâm linh của Nhân dân.

Mặt khác, cùng với sự phát triển của đời sống xã hội, ý thức gìn giữ những giá trị mang nét đẹp văn hóa truyền thống của người dân cũng ngày một nâng lên. Năm 1989, Lăng Lê Văn Duyệt tại quận Bình Thạnh, được Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch công nhận là Di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia. Những năm qua, cấp ủy Đảng, chính quyền quận Bình Thạnh luôn chú trọng lãnh đạo thực hiện tốt công tác bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa tinh thần của dân tộc.

Nằm trong khuôn viên rộng 18.500m2, bên cạnh chợ Bà Chiểu, lăng Tả quân Lê Văn Duyệt được dân gian gọi là lăng Ông Bà Chiểu, nơi chôn cất vị Tả quân Lê Văn Duyệt - Tổng trấn thành Gia Định xưa. Dưới sự quản lý điều hành tài tình về kinh tế và quân sự của ông, người dân nơi đây được sống trong an bình, no ấm. Đương thời, Tả quân Lê Văn Duyệt cùng người dân trong vùng đã thực hiện nghi lễ Hạ nêu để cầu mưa thuận gió hòa. Các nghi thức tế, lễ được tổ chức theo nghi thức tế lễ cung đình triều Nguyễn.

Hiện nay, hằng năm, lễ Khai hạ - Cầu an diễn ra tại đây vào ngày mồng 7 tháng Giêng (Trước ngày 30 tháng Chạp, lễ Dựng nêu và lễ Thượng kỳ được tiến hành để bước sang đầu năm mới sẽ làm lễ Hạ nêu, sắm sửa lễ vật cúng tế trời đất, tổ tiên và trở lại công việc hằng ngày). Dân gian quan niệm, đây là ngày kết thúc Tết Nguyên đán (3 ngày Tết 7 ngày xuân) và là lúc bắt đầu Lễ khai hạ, cầu mong may mắn cho cả năm. Lễ hội được chia thành nhiều phần khác nhau như: hạ nêu, khai hạ, khai bút và khai ấn.

Nghi thức hạ nêu được tổ chức trong ngày lễ Khai hạ - Cầu an Nghi thức hạ nêu được tổ chức trong ngày lễ Khai hạ - Cầu an

Trong lễ Khai hạ - Cầu an thường kèm theo những chầu hát bội rất sống động, với các tuồng tích như: Ngọc Quỳnh lâm tế, Thần Nữ dâng ngũ linh kỳ, San Hậu... Lý do là khi sinh thời, Tả quân Lê Văn Duyệt rất thích tuồng San Hậu. Ông cho rằng tuồng hát không chỉ mang giá trị văn hóa, mà còn lồng ghép mục đích giáo dục cho mọi tầng lớp Nhân dân về ý thức đạo lý làm người, đạo lý uống nước nhớ nguồn của người dân Việt.

Lễ hội Khai hạ - Cầu an là nét văn hóa đặc thù riêng của vùng đất Gia Định - Sài Gòn xưa, hằng năm thu hút rất đông lượng người dân địa phương và khách thập phương đến chiêm bái. Tham gia lễ hội, người dân TPHCM thường xin ấn Tả quân về treo trong nhà như để nhắc nhở con cháu noi gương, học tập tinh thần trung quân ái quốc, phẩm chất chính trực, công bằng của Tả quân và cũng để cầu mong một năm làm ăn thuận buồm xuôi gió.

Năm 2021, UBND TPHCM đã đề nghị Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch xem xét đưa di sản văn hóa phi vật thể Lễ hội Khai hạ - Cầu an ở lăng Tả quân Lê Văn Duyệt vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Hiện nay, Sở Văn hóa Thể thao TPHCM, UBND quận Bình Thạnh và các đơn vị liên quan đang thực hiện công tác kiểm kê di sản văn hóa phi vật thể và hoàn thiện việc lập hồ sơ khoa học di sản văn hóa phi vật thể Lễ hội Khai hạ - Cầu an tại lăng Tả quân Lê Văn Duyệt để đề xuất phương án bảo tồn, phát huy một cách hiệu quả trong cộng đồng.

Việc bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể Lễ hội Khai hạ - Cầu an ở lăng Tả quân Lê Văn Duyệt không chỉ phục vụ công tác giáo dục truyền thống và góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc, là nền tảng tinh thần của xã hội mà còn đưa di sản văn hóa phi vật thể trở thành sản phẩm du lịch, một lợi thế của TPHCM nói chung và quận Bình Thạnh nói riêng.

Anh Hoàng


Ý kiến bạn đọc

refresh
 

Tổng lượt bình luận

Tin khác

Thông báo