Tuy nhiên, sự phát triển nhanh chóng về xây dựng ở trung tâm thành phố cùng với tốc độ đô thị hóa rất nhanh ở các quận, huyện đã để lại những hệ quả, phá vỡ quy hoạch chung và cảnh quan đô thị, ô nhiễm môi trường, kiến trúc đô thị thiếu hài hòa, bị chia cắt; kết quả giải quyết những vấn đề bức xúc của nhân dân về giảm ùn tắc giao thông, giảm ngập nước, giảm ô nhiễm môi trường còn hạn chế, chưa giải quyết được những tồn tại của đô thị cũ; tình trạng nhà ở lấn chiếm, hình thành các khu dân cư tự phát, nhà cũ nát do nhu cầu về nhà ở của người dân nghèo thành thị, tình hình chung cư xuống cấp, hư hỏng nặng trên địa bàn thành phố cần cấp bách được cải tạo, xây dựng mới. Nguyên nhân chủ yếu của hạn chế, yếu kém nêu trên là do công tác quản lý nhà nước về đầu tư còn nhiều bất cập; hệ thống pháp luật thiếu đồng bộ, nhiều quy định chưa phù hợp; chất lượng quy hoạch còn thấp, thiếu tính đồng bộ, bao quát, kết nối và tầm nhìn dài hạn; quản lý thực hiện quy hoạch còn yếu; chưa có cơ chế, chính sách thích hợp để huy động tiềm năng và nguồn lực, nhất là nguồn lực về đất đai cho đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng.

Thực hiện Nghị quyết Đại hội Đại biểu Đảng bộ thành phố lần thứ X, Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố xây dựng Chương trình hành động về chỉnh trang và phát triẻn đô thị như sau:

I. MỤC TIÊU

Tập trung nguồn vốn đầu tư để chỉnh trang và phát triển đô thị, phấn đấu hoàn thành việc di dời toàn bộ nhà ở trên và ven kênh rạch, tổ chức lại cuộc sống dân cư tốt hơn; xây dựng mới, thay thế chung cư cũ hư hỏng, xuống cấp; chỉnh trang nâng cấp các khu dân cư hiện hữu; xây dựng, phát triển các khu đô thị mới đồng bộ, văn minh, hiện đại. Qua đó, tổ chức lại cuộc sống của dân cư, cải thiện điều kiện sống, tăng mức độ tiếp cận của nhân dân với các dịch vụ công; tăng diện tích mảng xanh và cây xanh, tạo môi trường sống tốt hơn, hợp lý, hài hòa với không gian kiến trúc, cảnh quan xung quanh; phù hợp với sự phát triển chung của đô thị đặc biệt, xây dựng kết cấu hạ tầng đồng bộ, phát triển đô thị bền vững và thích ứng với biến đổi khí hậu; góp phần xây dựng thành phố Hồ Chí Minh có chất lượng sống tốt, văn minh, hiện đại, nghĩa tình.

II. CHỈ TIÊU CHỦ YẾU

1. Chỉ tiêu về tổ chức di dời nhà ở trên và ven kênh rạch

Đến năm 2020, cơ bản hoàn tất công tác di dời toàn bộ hơn 20.000 căn nhà trên và ven kênh, rạch, tổ chức lại cuộc sống dân cư tốt hơn, gắn với chỉnh trang đô thị dọc hai bên bờ kênh, rạch.

2. Chỉ tiêu về di dời, tháo dỡ và xây dựng mới chung cư cũ trước năm 1975

Mục tiêu đến năm 2020, thực hiện cải tạo hoặc đầu tư xây dựng mới 50% số lượng chung cư cũ hư hỏng (237 chung cư) trong tổng số 474 chung cư (565 lô).

3. Các chỉ tiêu khác

- Đầu tư xây dựng các dự án nhà ở xen cài trong khu dân cư hiện hữu thành các khu dân cư mới đồng bộ về hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội; góp phần chỉnh trang đô thị, cải thiện môi trường và mỹ quan đô thị; phạm vi chỉnh trang 228ha tại 45 dự án.

- Đẩy mạnh thu hút đầu tư xây dựng đồng bộ Khu trung tâm đô thị mới Thủ Thiêm theo đúng quy hoạch, đầu tư xây dựng phát triển thêm khoảng 2,6 triệu m² sàn xây dựng.

- Tiếp tục đầu tư phát triển Khu đô thị mới Nam thành phố theo đúng quy hoạch, đầu tư xây dựng khoảng 4,2 triệu m² sàn xây dựng. Khởi động nhanh, đẩy mạnh thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, tái bố trí dân cư, giải phóng mặt bằng, đầu tư xây dựng đồng bộ hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội Khu đô thị cảng Hiệp Phước, Khu đô thị Tây Bắc và Khu đô thị Bình Quới - Thanh Đa.

III. GIẢI PHÁP THỰC HIỆN

1. Nâng cao chất lượng công tác quy hoạch, quản lý và thực hiện theo quy hoạch

- Rà soát, đánh giá quá trình thực hiện Đồ án điều chỉnh quy hoạch chung xây dựng thành phố Hồ Chí Minh đến năm 2025, nhận định khách quan các nhân tố tác động, các yếu tố cần điều chỉnh, lập, thẩm định, phản biện và trình phê duyệt điều chỉnh quy hoạch theo quy định.

- Tổ chức lập và công bố quy chế quản lý quy hoạch, kiến trúc đô thị; thiết kế đô thị; quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 tại các khu vực động lực phát triển, khu vực thực hiện dự án chỉnh trang đô thị, phát triển đô thị, làm cơ sở để quản lý không gian kiến trúc, quản lý hoạt động xây dựng.

- Nghiên cứu điều chỉnh cục bộ quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2.000, thiết kế đô thị hợp lý, hài hòa theo hướng tăng chỉ tiêu quy hoạch kiến trúc, mở rộng biên chỉnh trang nhằm tăng hiệu quả sử dụng đất, tạo quỹ đất làm nguồn lực thực hiện các dự án thuộc Chương trình chỉnh trang và phát triển đô thị.

- Nghiên cứu điều chỉnh cục bộ quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2.000 tại các khu vực chung cư xuống cấp, hư hỏng nặng, các khu dân cư cũ nát theo hướng tăng tối đa tầng cao, hệ số sử dụng đất nhằm tăng khả năng tái bố trí dân cư tại chỗ và thu hút, khuyến khích các nhà đầu tư tham gia thực hiện dự án xây dựng mới, thay thế chung cư xuống cấp, hư hỏng nặng.

2. Phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng đô thị đồng bộ giữa xây dựng mới và chỉnh trang đô thị hiện hữu

- Thực hiện các giải pháp đồng bộ trong phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng đô thị giữa xây dựng mới và chỉnh trang đô thị hiện hữu gắn với định hướng phát triển quốc phòng, an ninh trong quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội thành phố Hồ Chí Minh đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2025 nhằm thực hiện hiệu quả Chương trình hành động, trong đó kết hợp chặt chẽ với 03 Chương trình đột phá: giảm ùn tắc giao thông, giảm tai nạn giao thông; giảm ngập nước và giảm ô nhiễm môi trường giai đoạn 2016 - 2020.

- Gắn kết Chương trình chỉnh trang và phát triển đô thị với xây dựng hệ thống giao thông công cộng, tập trung xây dựng, tạo bước đột phá về hệ thống kết cấu hạ tầng đô thị nhằm định hướng phát triển đô thị dựa vào hành lang vận tải công cộng, xây dựng hệ thống giao thông công cộng có sức chở lớn, các công trình giao thông trọng điểm, các trục giao thông chính, đường vành đai, đường trên cao, đường cao tốc,…

- Thực hiện nghiêm các quy định của pháp luật về quản lý quy hoạch, quản lý trật tự xây dựng đô thị, tiến hành lập lại trật tự, kỷ cương, khắc phục tình trạng mất mỹ quan, trật tự lòng đường, lề đường, vệ sinh môi trường, chỉnh trang cảnh quan đô thị, tạo bộ mặt khang trang, sạch đẹp cho thành phố, xây dựng nếp sống văn minh, hiện đại.

- Gắn mục tiêu di dời nhà trên và ven kênh, rạch với mục tiêu chỉnh trang đô thị, tăng tính hiệu quả và đồng bộ của các dự án thuộc lưu vực thoát nước của các tuyến kênh, rạch; sau khi hoàn thành công tác di dời nhà ở trên và ven kênh, rạch và tái định cư, tiến hành nạo vét, kè bờ, cải tạo kênh, lắp đặt hệ thống cống thu gom nước mưa và các trạm bơm giải quyết các điểm ngập; thi công lắp đặt hệ thống đê bao, hồ điều tiết, trạm xử lý nước thải,… để đảm bảo tiêu thoát nước, giao thông thủy, chỉnh trang đô thị, cải thiện môi trường, nâng cao chất lượng sống của người dân trong lưu vực.

- Tập trung triển khai thực hiện ngay các giải pháp: nghiên cứu đầu tư xây dựng các bãi đậu xe nhiều tầng tự động, bãi xe ngầm hiện đại để phục vụ công cộng; xây dựng lộ trình, từng bước ngầm hóa mạng lưới điện, cáp quang, viễn thông và các hệ thống hạ tầng kỹ thuật đô thị khác, đáp ứng yêu cầu mỹ quan đô thị; thực hiện đồng bộ, chuẩn hóa kích thước, biển hiệu và các quy định về quảng cáo trên các trục, tuyến phố; xây dựng quy định cụ thể về tường rào che chắn công trường xây dựng đảm bảo thống nhất, an toàn, thẩm mỹ; hạn chế đến mức thấp nhất đốn hạ cây xanh, trường hợp bắt buộc phải trồng ngay cây xanh khác thay thế.

3. Khai thác và nâng cao hiệu quả sử dụng các nguồn vốn huy động để đầu tư thực hiện chỉnh trang và phát triển đô thị

- Khẩn trương nghiên cứu, bổ sung, điều chỉnh chính sách về hệ số sử dụng đất hợp lý, về thu tiền sử dụng đất, về đầu tư theo hình thức đối tác công tư,…để tăng sức thu hút, huy động mạnh mẽ mọi nguồn lực, các thành phần kinh tế cùng tham gia chỉnh trang đô thị, đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng đô thị. - Xây dựng chính sách tăng cường hợp tác quốc tế, nâng cao năng lực quản lý đô thị của chính quyền các cấp, thu hút nguồn viện trợ quốc tế đầu tư hạ tầng đô thị. Tranh thủ tối đa, quản lý thật tốt, sử dụng có hiệu quả các nguồn vốn ODA đối với các dự án đầu tư chỉnh trang và phát triển đô thị trọng điểm.

- Nghiên cứu, kiến nghị Trung ương về cơ chế chính sách đặc thù, đặc biệt là cơ chế tài chính, như được huy động vốn đầu tư thông qua phát hành trái phiếu phát triển đô thị, trái phiếu địa phương, tạo điều kiện cho thành phố chủ động huy động các nguồn lực cho đầu tư chỉnh trang và phát triển đô thị.

- Sắp xếp, bố trí nguồn vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước để thực hiện Chương trình, đảm bảo đúng mục tiêu, thời gian hoàn thành dự án đúng tiến độ. Kiểm soát chặt chẽ phạm vi, quy mô từng dự án đầu tư theo đúng lĩnh vực, chương trình đã phê duyệt.

4. Nâng cao năng lực, hiệu quả quản lý nhà nước trong các hoạt động đầu tư xây dựng

- Nghiên cứu, đề xuất các giải pháp, kiến nghị Trung ương về phân cấp, ủy quyền cho địa phương, cơ quan nhà nước cấp dưới thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn nhằm nâng cao trách nhiệm cá nhân trong công tác quản lý nhà nước về quyết định đầu tư, chỉ định nhà đầu tư các dự án đầu tư xây dựng nhà ở; di dời các hộ dân sống trên và ven kênh rạch; xây dựng mới, thay thế chung cư cũ hư hỏng, xuống cấp trên địa bàn thành phố thuộc Chương trình chỉnh trang và phát triển đô thị. Tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách phân cấp phù hợp quy định và đặc thù của thành phố để tăng cường tính tự chủ về quản lý và sử dụng đất đai, nguồn nhân lực, xử lý vi phạm hành chính trên lĩnh vực này.

- Nâng cao vai trò định hướng của Nhà nước đối với thị trường bất động sản để tập trung nguồn lực phát triển đô thị theo đúng định hướng quy hoạch; thông qua xây dựng và triển khai chương trình phát triển đô thị thành phố Hồ Chí Minh giai đoạn 10 năm, xác định và xây dựng kế hoạch thực hiện các khu vực phát triển đô thị; chương trình và kế hoạch phát triển nhà ở thành phố Hồ Chí Minh giai đoạn 05 năm, 10 năm, tạo cơ sở pháp lý cho công tác quản lý, kiểm soát của nhà nước trong phát triển nhà ở.

- Tăng cường công tác quản lý nhà nước về xây dựng, kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm, công khai các trường hợp vi phạm theo quy định pháp luật; nâng cao vai trò, trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị, kết nối thông tin thông suốt, để đảm bảo kịp thời trong việc phát hiện và xử lý vi phạm triệt để.

- Phối hợp chặt chẽ, lấy ý kiến Mặt trận tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội trong quá trình xây dựng chính sách bồi thường, tái định cư cho hộ dân thuộc khu vực chỉnh trang đô thị, tạo điều kiện để Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội tham gia giám sát quá trình tổ chức thực hiện.

- Xây dựng hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu về các dự án chỉnh trang và phát triển đô thị nhằm quản lý, kiểm soát, phát triển, trao đổi kết nối thông tin giữa các sở, ngành, địa phương.

5. Tiếp tục chú trọng cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực đầu tư xây dựng

- Thực hiện các giải pháp đồng bộ trong cải cách hành chính nhằm thực hiện hiệu quả Chương trình chỉnh trang và phát triển đô thị, trong đó kết hợp chặt chẽ với Chương trình cải cách hành chính giai đoạn 2016 - 2020.

- Tiếp tục đẩy mạnh việc thực hiện cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực quy hoạch, quản lý đất đai và quản lý đầu tư xây dựng.

6. Tập trung xây dựng nhà ở tái định cư, phục vụ thật tốt công tác bồi thường, hỗ trợ để giải phóng mặt bằng thực hiện các dự án chỉnh trang đô thị

Lập kế hoạch phát triển quỹ nhà tái định cư thông qua việc đầu tư xây dựng mới, sử dụng nhà ở xã hội hoặc nhà ở thương mại để phục vụ tái định cư, đảm bảo mục tiêu cân đối quỹ nhà tái định cư về số lượng, cơ cấu diện tích căn hộ, nền đất ở và thời gian đưa vào sử dụng cho toàn bộ Chương trình chỉnh trang và phát triển đô thị.

7. Kiện toàn tổ chức bộ máy và nguồn nhân lực

- Xây dựng phương án kiện toàn tổ chức bộ máy, nâng cao năng lực của Ban bồi thường giải phóng mặt bằng quận, huyện, Ban quản lý các khu vực phát triển đô thị, các Ban quản lý dự án đầu tư liên quan lĩnh vực chỉnh trang và phát triển đô thị, các cơ quan quản lý nhà nước về phát triển đô thị.

- Tổ chức tập huấn, bồi dưỡng, nâng cao trình độ năng lực của cán bộ, công chức trực tiếp thực hiện công tác di dời, bồi thường, giải phóng mặt bằng.

8. Đảm bảo sự lãnh đạo của các cấp ủy đảng và phát huy vai trò của Hội đồng nhân dân, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội

- Đổi mới phương thức lãnh đạo và tăng cường sự lãnh đạo của các cấp ủy đảng; phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị, phát huy tinh thần đoàn kết, năng động, sáng tạo, nghĩa tình của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân thành phố.

- Phát huy vai trò của Hội đồng nhân dân thành phố, Hội đồng nhân dân các cấp, sự phối hợp đồng bộ, hiệu quả của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội, đặc biệt là sự chia sẻ, chung sức của các tầng lớp nhân dân; phát huy vai trò chủ thể của nhân dân, tạo sự đồng thuận xã hội cao trong việc thực hiện Chương trình chỉnh trang và phát triển đô thị.

- Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội tăng cường công tác tuyên truyền, vận động, giải thích chủ trương, chính sách đến các tầng lớp nhân dân và từng hộ gia đình; tham mưu, đề xuất, góp ý kiến, thực hiện phản biện xã hội trong quá trình xây dựng hoàn thiện chính sách và giám sát việc thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ tái định cư cho hộ dân trong khu vực chỉnh trang đô thị.

IV. TỔ CHỨC THỰC HIỆN

1. Các cấp ủy tổ chức đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội tổ chức quán triệt và xây dựng kế hoạch thực hiện Chương trình hành động; lãnh đạo, chỉ đạo, kiểm tra, giám sát việc xây dựng và triển khai thực hiện kế hoạch của các đảng bộ, chi bộ trực thuộc tổ chức thực hiện Chương trình hành động; chọn địa bàn (quận, huyện, phường - xã, thị trấn, khu phố), tuyến đường, tuyến kênh, rạch và dự án để tổ chức thực hiện thí điểm; định kỳ hàng năm tổ chức sơ kết, rút kinh nghiệm, đề ra biện pháp thực hiện trong thời gian tiếp theo.

2. Ban cán sự đảng Ủy ban nhân dân thành phố chỉ đạo Ủy ban nhân dân thành phố xây dựng kế hoạch cụ thể để triển khai thực hiện có hiệu quả Chương trình hành động đồng bộ với kế hoạch phát triển kinh tế - văn hóa - xã hội giai đoạn 2016 - 2020; chỉ đạo, kiểm tra việc thực hiện của các cấp, các ngành; định kỳ hàng năm sơ kết, đến giữa năm 2020 tổng kết, báo cáo kết quả thực hiện cho Ban Thường vụ Thành ủy.

3. Ban Tuyên giáo Thành ủy, Ban Dân vận Thành ủy phối hợp với Đảng đoàn Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội thành phố tăng cường tuyên truyền, phổ biến về Chương trình hành động, cổ vũ cách làm hay, năng động, sáng tạo, góp phần đúc kết kinh nghiệm thực tiễn, kiến nghị cơ chế, chính sách đột phá; tuyên truyền giáo dục nâng cao nhận thức, ý thức về chỉnh trang và phát triển đô thị; tuyên truyền, vận động, phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị, tạo sự đồng thuận xã hội cao trong các tầng lớp nhân dân, huy động mọi nguồn lực tham gia thực hiện và giám sát thực hiện Chương trình hành động đạt kết quả cao nhất.

4. Ban Tổ chức Thành ủy chủ trì, phối hợp với Sở Nội vụ và các cơ quan tham mưu củng cố, kiện toàn tổ chức bộ máy và đội ngũ cán bộ, công chức các cơ quan quản lý nhà nước về đô thị, đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu thực hiện Chương trình hành động.

5. Đảng đoàn Hội đồng nhân dân thành phố lãnh đạo Hội đồng nhân dân thành phố phân bổ ngân sách hàng năm đáp ứng yêu cầu thực hiện Chương trình hành động; tăng cường giám sát việc thực hiện.

6. Ủy ban Kiểm tra Thành ủy tham mưu Ban Thường vụ Thành ủy tổ chức kiểm tra, giám sát việc triển khai thực hiện Chương trình hành động.

Chương trình hành động này được phổ biến đến chi bộ.