Các chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp tham gia phiên thảo luận tại diễn đàn

Chiều 15/7, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) phối hợp với UBND tỉnh Tây Ninh tổ chức diễn đàn Phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo tỉnh Tây Ninh và thúc đẩy liên kết khởi nghiệp phía Nam.

Theo TS. Nguyễn Văn Trúc, Trưởng phòng Ươm tạo công nghệ (Bộ KH-CN), Việt Nam hiện đã có nền tảng chính sách khá đồng bộ về khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo.

Do đó, đây là thời điểm các địa phương cần thay đổi vai trò, không chỉ dừng ở hỗ trợ doanh nghiệp mà trở thành lực lượng “kiến tạo” hệ sinh thái. Điểm mấu chốt là chính quyền và doanh nghiệp phải chủ động "đặt bài toán" từ nhu cầu thực tế của thị trường, thay vì chỉ tổ chức các cuộc thi ý tưởng.

Khi có những bài toán cụ thể trong sản xuất, quản trị hay chuyển đổi số, các nhà khoa học và startup sẽ có cơ hội phát triển những giải pháp có khả năng thương mại hóa, tạo ra giá trị thực tiễn, thay vì chỉ dừng lại ở ý tưởng trên giấy.

Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh Lê Văn Hẳn phát biểu tại diễn đàn

Để hệ sinh thái vận hành hiệu quả, TS. Nguyễn Văn Trúc đề xuất mô hình gồm bốn thành tố: chính quyền giữ vai trò dẫn dắt và hoàn thiện cơ chế; các tổ chức trung gian thực hiện kết nối, thẩm định và chuyển giao công nghệ; doanh nghiệp lớn đóng vai trò dẫn dắt thị trường, trở thành “khách hàng” của các giải pháp đổi mới sáng tạo; mạng lưới chuyên gia trong và ngoài nước hỗ trợ kết nối nguồn lực.

Theo ông, khoảng cách giữa nhà khoa học và doanh nghiệp vẫn là rào cản lớn khi một bên mạnh về công nghệ, bên còn lại quan tâm đến hiệu quả đầu tư. Vì vậy, vai trò của các tổ chức trung gian đủ năng lực đánh giá công nghệ và kết nối hai bên là yếu tố quyết định để các ý tưởng đổi mới sáng tạo đi vào thực tiễn.

Ở góc độ triển khai, ông Đỗ Tiến Thịnh, Phó Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC), cho rằng các địa phương không nên chỉ tập trung vào các hoạt động kết nối, hội thảo hay sự kiện mang tính phong trào. Điều quan trọng hơn là hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới mô hình kinh doanh, nâng cao năng lực công nghệ và từng bước tham gia chuỗi giá trị của các tập đoàn lớn.

Theo ông Thịnh, khi các tập đoàn lớn tham gia hệ sinh thái, họ không chỉ mang đến nguồn lực mà còn tạo thị trường đầu ra ổn định cho startup. Đối với Tây Ninh, lợi thế nằm ở vị trí gần TPHCM nhưng có chi phí hợp lý và môi trường sống thuận lợi.

Vì vậy, địa phương có thể phát triển mạng lưới các không gian đổi mới sáng tạo thay vì chỉ xây dựng một trung tâm duy nhất, đồng thời kiên trì theo đuổi các chương trình hỗ trợ trong ít nhất 2-3 năm để tạo chuyển biến thực chất.