Chủ trì và phát biểu tại hội thảo, Phó Viện trưởng Viện nghiên cứu phát triển TPHCM Trương Minh Huy Vũ cho biết, các nghị quyết của Trung ương đã định hướng phát triển công nghiệp TP theo hướng công nghiệp công nghệ cao, ứng dụng công nghệ cao, kinh tế xanh, kinh tế số và kinh tế tuần hoàn, khởi nghiệp sáng tạo,... Điều này đặt ra yêu cầu TP phải cơ cấu lại công nghiệp TP theo ngành và theo không gian phát triển; xác định những ngành, lĩnh vực TP ưu tiên tập trung phát triển đồng thời những ngành, lĩnh vực TP khuyến khích doanh nghiệp (DN) đầu tư ra các vùng Đông Nam bộ và vùng đồng bằng sông Cửu Long. Do vậy, chuyển dịch sản xuất đang đặt ra nhiều vấn đề cần phải nghiên cứu. Cần đánh giá lại theo tình hình mới, theo định vị giải pháp phát triển TP, xem không gian kinh tế TP là không gian kinh tế chung của vùng. Khi các DN chuyển ra khỏi TP để sản xuất, việc thu thuế và lao động của TP giảm sút. Trong chuyển dịch sản xuất cũng có nhiều vấn đề cần thảo luận nghiên cứu.

Tại hội thảo các đại biểu khẳng định, việc chuyển dịch sản xuất ra các tỉnh là xu hướng tất yếu và việc chuyển dịch sản xuất của các DN TP về các tỉnh là giá trị cơ hội cần tranh thủ cơ hội này để hỗ trợ cho TP phát triển.

Theo nghiên cứu của ông Trần Ngọc Bích, Trưởng phòng nghiên cứu phát triển kinh tế, Viện Nghiên cứu phát triển TP, hiện giá trị sản xuất công nghiệp của các chi nhánh doanh nghiệp TPHCM tạo ra ở các tỉnh chiếm trên 33% giá trị sản xuất công nghiệp trên địa bàn TP năm 2021; giá trị tăng thêm ngành công nghiệp của các chi nhánh doanh nghiệp TPHCM tạo ra ở các tỉnh chiếm tỷ lệ 39,4% giá trị tăng thêm ngành công nghiệp trên địa bàn TPHCM; đồng thời tạo ra việc làm cho hơn 81.000 lao động ở các tỉnh. TPHCM đang đối mặt với những thách thức rất lớn về quỹ đất cho phát triển công nghiệp. Diện tích đất sạch sẵn sàng cho thuê trong các khu chế xuất và khu công nghiệp, khu công nghệ cao trên địa bàn TP hiện nay là rất thấp.

Việc chuyển dịch sản xuất ảnh hưởng đến phát triển của địa phương như: gia tăng tổng quy mô kinh tế ở các tỉnh, đóng góp vào tăng trưởng kinh tế ở các tỉnh, đóng góp thu ngân sách các tỉnh và tạo việc làm cho người lao động ở địa phương. Một số nguyên nhân DN TP chuyển dịch sản xuất ra các tỉnh do chi phí sản xuất, vị trí địa lý, nguồn nhân lực, môi trường đầu tư, cơ sở hạ tầng, chính sách đầu tư, chất lượng dịch vụ công. Do vậy, chuyển dịch sản xuất của DN TP ra các tỉnh là xu hướng tất yếu, góp phần nâng cao vị thế, tầm ảnh hưởng của DN TP đối với vùng, khai thác nguồn lực vùng vào phát triển TP, góp phần tái cơ cấu ngành và không gian phát triển công nghiệp, góp phần tái cơ cấu kinh tế TP theo hướng phát triển dịch vụ.

Một số giải pháp được nêu ra tại hội thảo gồm giải pháp tái cơ cấu các khu chế xuất, khu công nghiệp, định hướng các khu công nghiệp được thành lập nhưng chưa triển khai, khu công nghiệp quy hoạch nhưng chưa thành lập. Bên cạnh đó, giải pháp triển khai thực hiện các chính sách theo Nghị quyết 98 của Quốc hội đó là ưu đãi thu hút nhà đầu tư chiến lược, chính sách quản lý khoa học và công nghệ, chính sách đào tạo nguồn nhân lực. Để có cơ sở triển khai thực hiện các chính sách ưu đãi này TP cần ban hành các văn bản hướng dẫn cụ thể và chuẩn bị các nguồn lực thực thi chính sách. HĐND TP cần sớm ban hành các nội dung thuộc trách nhiệm của HĐND. Đồng thời, cần có những quy định rõ các chính sách ưu đãi đối với các trung tâm nghiên cứu phát triển và chú trọng giải pháp cải thiện môi trường đầu tư như cải cách thủ tục hành chính, bảo đảm vốn đầu tư, nguồn nhân lực chất lượng cao, bảo đảm quỹ đất đáp ứng yêu cầu thu hút đầu tư phát triển các ngành công nghiệp TP ưu tiên phát triển…