"Thế trận lòng dân" - cội nguồn sức mạnh Việt Nam

"Thế trận lòng dân" là trạng thái chính trị-xã hội mà ở đó, nhân dân tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước; đồng thuận với mục tiêu phát triển đất nước; tự giác tham gia xây dựng và BVTQ; gắn bó máu thịt với chế độ và sẵn sàng hy sinh vì lợi ích quốc gia, dân tộc. Đây là dạng thế trận đặc biệt, nhưng có sức mạnh vô cùng to lớn, tạo nên nền tảng tinh thần, chính trị và xã hội cho quốc phòng toàn dân và an ninh nhân dân.

Lịch sử dân tộc Việt Nam đã chứng minh chân lý: Khi lòng dân thuận thì non sông bền vững; khi nhân dân đồng lòng thì đất nước đủ sức vượt qua mọi thử thách. Từ các cuộc kháng chiến chống ngoại xâm thời phong kiến đến hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược, sức mạnh quyết định thắng lợi không phải ở tiềm lực vật chất vượt trội mà chính là tinh thần đại đoàn kết toàn dân tộc, là ý chí “Không có gì quý hơn độc lập, tự do”, là niềm tin son sắt của nhân dân đối với sự nghiệp cách mạng.

Chiến thắng Điện Biên Phủ năm 1954 hay Đại thắng mùa xuân năm 1975 đều là kết tinh của "thế trận lòng dân" vững chắc. Nhân dân là hậu phương lớn, cung cấp sức người, sức của và tạo động lực tinh thần to lớn cho tiền tuyến; từng con đường, dòng sông, cánh rừng, làng xóm... đều trở thành trận địa của chiến tranh nhân dân. Đó là thứ sức mạnh mà không một đội quân xâm lược nào có thể khuất phục.

Ngày nay, trong điều kiện hòa bình, hội nhập và phát triển, "thế trận lòng dân" không chỉ biểu hiện ở tinh thần yêu nước khi Tổ quốc lâm nguy mà còn thể hiện ở niềm tin xã hội, sự đồng thuận chính trị, ý thức công dân, tinh thần trách nhiệm cộng đồng và khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc.

Nhân tố quyết định sức mạnh bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới

BVTQ hiện nay không chỉ là bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc mà còn là bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân và chế độ xã hội chủ nghĩa; bảo vệ sự nghiệp đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa; bảo vệ lợi ích quốc gia, dân tộc; bảo vệ an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội và nền văn hóa; giữ vững ổn định chính trị và môi trường hòa bình để xây dựng, phát triển đất nước... Đây là nhiệm vụ toàn diện, lâu dài, diễn ra cả trong thời bình và thời chiến, trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội.

Trong điều kiện đó, "thế trận lòng dân" trở thành nhân tố quyết định bởi nhiều lý do cơ bản:

Trước hết, lòng dân là nền tảng tạo nên sức mạnh chính trị-tinh thần của quốc gia. Một quốc gia có thể mạnh về kinh tế, hiện đại về quân sự, nhưng nếu nhân dân mất niềm tin, xã hội phân hóa, nội bộ thiếu đoàn kết thì khó có thể đứng vững trước các biến động lớn. Ngược lại, khi nhân dân đồng thuận, tin tưởng và đoàn kết thì đất nước sẽ có sức đề kháng mạnh mẽ trước mọi âm mưu chống phá. Các thế lực thù địch hiện nay không chủ yếu sử dụng chiến tranh quân sự trực diện mà tập trung thúc đẩy “diễn biến hòa bình”, gây chia rẽ giữa Đảng với nhân dân, kích động bất mãn xã hội, khoét sâu các vấn đề dân chủ, nhân quyền, dân tộc, tôn giáo, môi trường, tham nhũng... nhằm làm suy giảm niềm tin của nhân dân đối với chế độ. Vì vậy, BVTQ trước hết phải bảo vệ lòng dân, giữ vững niềm tin của nhân dân.

Thứ hai, "thế trận lòng dân" là cơ sở để xây dựng nền quốc phòng toàn dân và an ninh nhân dân vững mạnh. Quốc phòng Việt Nam là quốc phòng của dân, do dân và vì dân. Không có sự tham gia, ủng hộ của nhân dân thì không thể xây dựng khu vực phòng thủ vững chắc, không thể phát huy sức mạnh tổng hợp của toàn xã hội trong nhiệm vụ BVTQ. Trong bối cảnh chiến tranh công nghệ cao, chiến tranh phi tiếp xúc, chiến tranh mạng phát triển mạnh, vai trò của người dân càng đặc biệt quan trọng. Mỗi người dân không chỉ là chủ thể phát triển kinh tế-xã hội mà còn là “chiến sĩ” trên mặt trận tư tưởng, văn hóa, an ninh mạng, đấu tranh phản bác những thông tin sai trái, thù địch, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.

Thứ ba, "thế trận lòng dân" là điều kiện để huy động mọi nguồn lực cho phát triển đất nước và củng cố tiềm lực quốc phòng. Một xã hội ổn định, nhân dân đồng thuận sẽ tạo môi trường thuận lợi cho đầu tư, sản xuất, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững. Kinh tế phát triển lại tạo cơ sở vật chất cho tăng cường quốc phòng, an ninh. Đây là mối quan hệ hữu cơ giữa “lòng dân” với “thế nước”, giữa sức mạnh tinh thần với sức mạnh vật chất.

Những thách thức đặt ra đối với việc xây dựng "thế trận lòng dân":

Bên cạnh những thành tựu to lớn đạt được sau 40 năm đổi mới, việc xây dựng "thế trận lòng dân" hiện nay cũng đứng trước nhiều khó khăn, thách thức: Khoảng cách giàu nghèo, chênh lệch phát triển giữa các vùng miền, những bất cập trong quản lý xã hội, tệ quan liêu, tham nhũng, lãng phí, suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống của một bộ phận cán bộ, đảng viên... ảnh hưởng trực tiếp tới niềm tin của nhân dân.

Mặt khác, sự bùng nổ của mạng xã hội khiến những thông tin xấu độc lan truyền nhanh chóng. Các thế lực thù địch triệt để lợi dụng không gian mạng để xuyên tạc lịch sử, bôi nhọ lãnh tụ, phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng, kích động tâm lý cực đoan, chống đối. Những vấn đề xã hội phức tạp, các sự việc liên quan đến việc chưa bảo đảm tốt quyền lợi của nhân dân rất dễ bị các tổ chức và đối tượng phản động, bất mãn thổi phồng, xuyên tạc, “chính trị hóa”, “quốc tế hóa”, gây hoang mang dư luận.

Bên cạnh đó, yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên số, kinh tế tri thức và hội nhập quốc tế sâu rộng cũng đặt ra đòi hỏi ngày càng cao về chất lượng quản trị quốc gia, hiệu quả điều hành, năng lực phục vụ nhân dân của bộ máy công quyền. Nếu không giải quyết tốt các vấn đề dân sinh, dân chủ và công bằng xã hội thì "thế trận lòng dân" sẽ bị tác động tiêu cực và bị các thế lực thù địch, phản động triệt để lợi dụng để chống phá.

Giải pháp xây dựng vững chắc "thế trận lòng dân" hiện nay

Một là, phải kiên định mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội; giữ vững vai trò lãnh đạo của Đảng; tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng trong sạch, vững mạnh. Lòng dân chỉ bền vững khi Đảng thực sự tiêu biểu cho trí tuệ, đạo đức và lợi ích của dân tộc. Mỗi cán bộ, đảng viên phải gần dân, trọng dân, hiểu dân, học dân và có trách nhiệm với dân. Đặc biệt coi trọng phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, quan liêu, lợi ích nhóm; xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, bất kể người đó là ai. Đây không chỉ là yêu cầu xây dựng Đảng mà còn là giải pháp quan trọng để củng cố niềm tin xã hội.

Hai là, thực hiện nhất quán quan điểm “dân là gốc”, mọi chủ trương, chính sách phải hướng tới nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân. Chăm lo an sinh xã hội, giáo dục, y tế, việc làm, giảm nghèo bền vững, phát triển vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số... chính là xây dựng nền tảng bền vững của "thế trận lòng dân". Một quốc gia chỉ thực sự vững mạnh khi người dân cảm nhận được mình là chủ thể của sự phát triển, được thụ hưởng thành quả đổi mới và có cơ hội phát triển công bằng.

Ba là, phát huy dân chủ xã hội chủ nghĩa, tăng cường đối thoại, lắng nghe ý kiến nhân dân. Dân chủ không chỉ là mục tiêu mà còn là động lực của phát triển. Khi người dân được tham gia góp ý, giám sát, phản biện và trực tiếp tham gia quản lý xã hội, sự đồng thuận xã hội sẽ được củng cố. Cùng với đó, cần nâng cao hiệu quả công tác thông tin, tuyên truyền, giáo dục truyền thống yêu nước, lòng tự hào dân tộc và ý thức trách nhiệm công dân. Đặc biệt, phải chủ động đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trên không gian mạng bằng lý lẽ khoa học, thực tiễn sinh động và sức thuyết phục cao.

Bốn là, xây dựng LLVT nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, gắn bó máu thịt với nhân dân. Hình ảnh Bộ đội Cụ Hồ, Công an nhân dân “vì nước quên thân, vì dân phục vụ” cần tiếp tục được phát huy mạnh mẽ trong thời kỳ mới. Chính mối quan hệ gắn bó quân dân máu thịt là biểu hiện sinh động của "thế trận lòng dân".

Năm là, tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc, kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại. Trong bối cảnh toàn cầu hóa, cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài cũng là bộ phận quan trọng của khối đại đoàn kết dân tộc, góp phần xây dựng hình ảnh và vị thế Việt Nam trên trường quốc tế. "Thế trận lòng dân" là nền tảng cho khát vọng phát triển đất nước hùng cường, bảo vệ môi trường hòa bình để xây dựng đất nước phồn vinh, hạnh phúc.

Muốn vậy, Việt Nam phải xây dựng được sức mạnh tổng hợp quốc gia, trong đó, "thế trận lòng dân" là yếu tố cốt lõi, là “pháo đài” vững chắc nhất. Lòng dân không thể xây dựng bằng khẩu hiệu mà phải bằng thực tiễn phát triển, bằng công bằng xã hội, bằng niềm tin, bằng đạo lý và trách nhiệm của cả hệ thống chính trị đối với nhân dân. Lịch sử đã chứng minh: Dân tộc Việt Nam có thể vượt qua mọi gian khổ, hy sinh để giành thắng lợi khi nhân dân đồng lòng, đồng chí, đồng sức. Bước vào kỷ nguyên mới-kỷ nguyên phát triển giàu mạnh và hội nhập sâu rộng, bài học ấy vẫn còn nguyên giá trị. "Thế trận lòng dân" hôm nay chính là sự hội tụ của lòng yêu nước, ý chí tự cường dân tộc, niềm tin vào Đảng và khát vọng phát triển, phấn đấu cống hiến, đóng góp cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Khi "thế trận lòng dân" thường xuyên được quan tâm xây dựng, củng cố như "pháo đài" vững chắc thì non sông, xã tắc sẽ phát triển bền vững, không thế lực thù địch nào có thể chống phá.