Trong vòng chưa đầy 1 năm, Bộ Chính trị ban hành 7 nghị quyết, song song đó là hàng loạt đạo luật và nghị quyết thể chế hóa các nghị quyết này. Năm 2025 nói riêng và nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV nói chung thực sự là “mùa bội thu thể chế”.

Tạo nền tảng chuyển đổi mô hình tăng trưởng

Năm 2025 là một năm với hàng loạt nghị quyết quan trọng, tạo thành hệ sinh thái phát triển toàn diện, đồng bộ.

Để các nghị quyết của Đảng đi vào cuộc sống, guồng máy lập pháp đã chạy hết tốc lực. Ngày 11/12/2025, Quốc hội khóa XV bế mạc kỳ họp thứ 10. Trong 40 ngày làm việc, Quốc hội đã xem xét, thông qua hơn 60 luật và nghị quyết, đánh dấu một kỳ họp thực hiện khối lượng công việc lập pháp lớn nhất trong lịch sử Quốc hội. Tính chung năm 2025, tại 2 kỳ họp thứ 9 và thứ 10, Quốc hội đã thông qua 85 luật và hơn 70 nghị quyết, trong đó có 26 nghị quyết quy phạm pháp luật.

Đặc biệt, để đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong tình hình mới, tại kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XV đã thông qua nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp nước CHXHCN Việt Nam. Việc thông qua nghị quyết này, cùng với nhiều luật, nghị quyết liên quan đến tổ chức bộ máy khác đã tạo cơ sở pháp lý quan trọng, mang tính nền tảng cho việc đổi mới, sắp xếp và vận hành bộ máy chính quyền địa phương 2 cấp kể từ ngày 1/7/2025 theo đúng chủ trương của Đảng.

Quốc hội cũng đã thông qua hàng loạt nghị quyết để thí điểm các cơ chế vượt trội. Trong đó, Nghị quyết về Trung tâm Tài chính quốc tế cho phép các tập đoàn tư nhân lớn tham gia đầu tư hạ tầng và dịch vụ tài chính chất lượng cao tại TPHCM và Đà Nẵng; bộ 3 nghị quyết về cơ chế, chính sách đặc thù để thực hiện các dự án lớn, quan trọng trên địa bàn Thủ đô; thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển thành phố Đà Nẵng; thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TPHCM…

Bí thư Thành ủy TPHCM Trần Lưu Quang và các đại biểu Quốc hội tại phiên họp, ngày 10/12, Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV. (Ảnh: SGGP)

Hiệu quả thực tiễn là thước đo

Không chỉ số lượng, công tác lập pháp đã có bước chuyển tư duy đột phá, đổi mới lập pháp theo hướng luật quy định khung và nguyên tắc, giao Chính phủ quy định chi tiết để tăng tính linh hoạt. Đó chính là tinh thần “pháp luật phải đi trước một bước, mở đường cho đổi mới sáng tạo, lấy cuộc sống và lợi ích của nhân dân làm thước đo của chính sách”.

Có nhiều minh chứng cho phương châm lập pháp này. Để thể chế hóa Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 4/5/2025 về phát triển kinh tế tư nhân, Luật Đầu tư (sửa đổi) đã cụ thể hóa tư duy “hậu kiểm”, cắt giảm mạnh mẽ các ngành nghề kinh doanh có điều kiện và phân cấp triệt để thẩm quyền chấp thuận chủ trương đầu tư cho địa phương.

Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp (sửa đổi) áp dụng mức thuế suất ưu đãi (15-17%) cho doanh nghiệp nhỏ và vừa - bộ phận chiếm đại đa số trong kinh tế tư nhân. Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi) nâng ngưỡng doanh thu không chịu thuế của hộ kinh doanh từ 200 triệu lên 500 triệu đồng/năm, giảm gánh nặng cho hàng triệu hộ kinh doanh cá thể. Luật Phục hồi và Phá sản (sửa đổi) đơn giản hóa thủ tục rút lui khỏi thị trường, bảo vệ quyền lợi của chủ nợ và tạo cơ hội “làm lại” cho các doanh nhân tư nhân gặp rủi ro…

Để thích ứng với cách mạng công nghiệp 4.0, thể chế hóa Nghị quyết số 57-NQ/TW, nhiều đạo luật quan trọng lần đầu tiên đã được xây dựng, ban hành nhằm điều chỉnh các lĩnh vực mới trong đời sống kinh tế xã hội, tạo nền tảng cho mô hình quản trị mới như Luật Chuyển đổi số, Luật Trí tuệ nhân tạo (AI), Luật Thương mại điện tử…

Nhằm phát triển nguồn nhân lực, hiện thực hóa Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo Quốc hội đã ban hành bộ 3 luật về giáo dục (có hiệu lực đồng thời từ ngày 1/1/2026, gồm Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục; Luật Giáo dục đại học sửa đổi; Luật Giáo dục nghề nghiệp sửa đổi).

Tuy nhiên, thực tiễn cuộc sống đa dạng và luôn biến động, làm phát sinh vô số vấn đề mới. Chính vì thế, công tác tổng kết thi hành pháp luật và đánh giá tác động chính sách là việc phải làm thường xuyên để kịp thời phát hiện và tháo gỡ vướng mắc, không để chúng trở thành điểm nghẽn cản trở hành trình phát triển của đất nước.