Đồng thuận, cùng hưởng lợi
Có cuộc sống ổn định trong căn nhà mới hơn nửa năm nay, vợ chồng ông Trần Đức Trí (ngụ khu phố 49, phường Chánh Hưng, TPHCM) vẫn luôn cho rằng quyết định nhận bồi thường, di dời để giao mặt bằng cho thành phố triển khai dự án nạo vét, xây dựng hạ tầng, cải tạo môi trường bờ Bắc Kênh Đôi là quyết định đúng đắn.
Trước đây, gia đình ông Trí sống trong căn nhà ven kênh, nền thấp, mùa mưa nước ngập vào tận bếp. Khi thành phố triển khai chủ trương di dời nhà trên và ven kênh rạch để chỉnh trang đô thị, ban đầu gia đình ông cũng có băn khoăn. Tuy nhiên, qua các buổi tiếp xúc, đối thoại, gia đình ông được thông tin cụ thể về phương án bồi thường, bố trí tái định cư, cùng các chính sách hỗ trợ ổn định đời sống, học nghề, chuyển đổi việc làm… nên đã đồng thuận. Gia đình ông Trí là một trong những hộ nhận tiền bồi thường đầu tiên. Với số tiền ấy, ông mua một căn nhà gần đó, số còn lại đầu tư làm ăn và một phần gửi tiết kiệm. Từ khi dọn về nhà mới, cuộc sống của gia đình ông như bước sang trang mới bởi nhiều dự định đã được thực hiện.
Cũng từ sự đồng thuận của người dân, tuyến đường Dương Quảng Hàm, phường An Nhơn, TPHCM ban đầu chỉ rộng khoảng 7m, hai xe ô tô tránh nhau cũng khó khăn, giờ đã được mở rộng lên 6 làn xe, hai bên vỉa hè thông thoáng, hệ thống chiếu sáng, cây xanh tạo diện mạo mới cho cả khu vực. Dự án mở rộng đường Dương Quảng Hàm là một trong những công trình giao thông trọng điểm của TPHCM, tổng mức đầu tư hơn 2.300 tỷ đồng, tổng diện đất phải thu hồi là gần 49.000m2, với 425 hộ dân, tổ chức bị ảnh hưởng. Thời gian đầu, một số hộ dân chưa đồng thuận, còn băn khoăn về giá bồi thường. Tuy nhiên, sau khi được chính quyền địa phương tuyên truyền, giải thích, tất cả đã đồng thuận nhận tiền bồi thường, bàn giao mặt bằng để thi công dự án.
Là một trong số gần 60 trường hợp bị giải tỏa trắng, ông Trần Văn Toàn cho biết, so với giá thị trường thì giá đền bù không cao bằng; nhưng hiểu được sự cần thiết của dự án, vì lợi ích chung nên gia đình ông chấp thuận bàn giao mặt bằng để thực hiện dự án. “Mỗi lần lưu thông qua đây, thấy tuyến đường được mở rộng khang trang, thông thoáng, tôi thấy rất vui vì đã đóng góp một phần”, ông Toàn bày tỏ.
Ngay sau khi UBND TPHCM ban hành Quyết định số 70/2025/QĐ-UBND, phường An Khánh đã nhanh chóng phối hợp, thực hiện các thủ tục liên quan. Trong đó, Ban Bồi thường TP Thủ Đức (chưa đổi tên, thuộc Sở NN-MT TPHCM) biệt phái 10 công chức về phường An Khánh, cùng tiến hành các bước, ra các quyết định để bổ sung, hỗ trợ người dân thuộc đối tượng quy định tại quyết định này. Thực hiện Quyết định số 70/2025/QĐ-UBND của UBND TPHCM, đến nay UBND phường An Khánh đã thực hiện 2.019/2.391 hồ sơ, đạt tỷ lệ 84,44%.
Tại Khu đô thị mới Thủ Thiêm, nhiều hộ dân cũng đã đồng thuận với các chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư để bàn giao mặt bằng, góp phần tạo điều kiện cho thành phố triển khai dự án theo quy hoạch. Bà P.T.H (trước đây sinh sống tại khu vực Thủ Thiêm), chia sẻ, việc rời nơi ở cũ là một quyết định không dễ, nhưng khi được bố trí chỗ ở mới với giao thông thuận lợi, hạ tầng đồng bộ, gia đình bà đồng thuận bàn giao mặt bằng cho địa phương.
Bên cạnh những kết quả bước đầu về sự đồng thuận, vẫn còn một số trường hợp băn khoăn, kiến nghị kéo dài do tính chất phức tạp của các dự án đô thị lớn. Do đó, các cơ quan chức năng tiếp tục rà soát, điều chỉnh chính sách theo hướng sát thực tế, bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu phát triển và lợi ích hợp pháp của người dân. Thường trực Thành ủy TPHCM nhiều lần quán triệt việc giải quyết các vấn đề phát sinh từ thực tiễn phải kiên trì, thận trọng; coi đối thoại, lắng nghe và hoàn thiện chính sách là giải pháp căn cơ để tạo đồng thuận xã hội.
Đồng bộ các chính sách an sinh
Nhìn lại quá trình triển khai Khu đô thị mới Thủ Thiêm với tổng số hồ sơ bồi thường, hỗ trợ là 14.357, đến nay thành phố đã bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, thu hồi mặt bằng 14.286 trường hợp. Thực hiện các thông báo kết luận của Thanh tra Chính phủ, và chỉ đạo của Thường trực Thành ủy TPHCM, qua rà soát, UBND TPHCM đã ban hành Quyết định số 70/2025/QĐ-UBND về sửa đổi, bổ sung một số điều của Quy định ban hành kèm theo Quyết định số 135/2002/QĐ-UBND, Quyết định số 123/2006/QĐ-UBND về bồi thường, hỗ trợ thiệt hại và tái định cư trong khu quy hoạch xây dựng Khu đô thị mới Thủ Thiêm và các khu phục vụ tái định cư. Quá trình triển khai Quyết định số 70/2025/QĐ-UBND, đại diện một số hộ dân còn băn khoăn về một số chính sách được ban hành. Lãnh đạo UBND TPHCM cho biết, thành phố sẽ xem xét từng hồ sơ để đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng cho người dân.
Trên thực tế, trong quá trình triển khai các dự án có thu hồi đất, bên cạnh việc bồi thường, tái định cư, TPHCM đã áp dụng nhiều chính sách hỗ trợ để người dân ổn định cuộc sống, chuyển đổi nghề, thậm chí hỗ trợ kinh phí đi làm việc ở nước ngoài. Trong đó, có quy định mức hỗ trợ giải quyết việc làm và đào tạo nghề cho người có đất bị thu hồi trên địa bàn thành phố.
UBND TPHCM vừa ban hành kế hoạch sáp nhập Quỹ hỗ trợ giải quyết việc làm cho người có đất bị thu hồi để thực hiện các dự án đầu tư vào nguồn vốn cho vay giải quyết việc làm. Việc này nhằm hợp nhất nguồn vốn, giúp tăng cường hiệu quả quản lý, sử dụng ngân sách, tăng quy mô nguồn vốn, khả năng tài chính của nguồn vốn cho vay giải quyết việc làm, mở rộng đối tượng vay vốn, tạo nguồn lực tài chính mạnh mẽ giúp người dân dễ dàng tiếp cận nguồn vốn cho vay giải quyết việc làm.
Đồng thời, tháo gỡ khó khăn, tồn tại liên quan nhiệm vụ quản lý nguồn vốn ưu đãi, giảm chi phí quản lý, tiết kiệm nguồn nhân lực, giảm tối thiểu các nguồn vốn cho vay trùng lắp không hiệu quả, bảo đảm phù hợp với cơ chế quản lý của công tác ngành và ý kiến chỉ đạo của UBND TPHCM. Đặc biệt, bảo đảm hỗ trợ liên tục và đồng bộ cho các đối tượng lao động, nhất là người có đất bị thu hồi, được tăng mức vay vốn. Đơn giản hóa thủ tục, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân tiếp cận nguồn vốn.
Với quy định này, người có đất bị thu hồi sẽ được hưởng chính sách hỗ trợ giải quyết việc làm và đào tạo nghề trong thời hạn 5 năm kể từ ngày có quyết định thu hồi đất. Người dân được hỗ trợ kinh phí đào tạo nghề từ trình độ sơ cấp đến cao đẳng, được hỗ trợ chi phí đi lại, tiền ăn. Người dân cũng được tư vấn định hướng nghề nghiệp và giới thiệu việc làm miễn phí tại các trung tâm dịch vụ việc làm công lập, được vay vốn ưu đãi giải quyết việc làm. Ngoài ra, người dân được hỗ trợ đi làm việc ở nước ngoài với chính sách hỗ trợ đào tạo nghề, ngôn ngữ, bồi dưỡng kiến thức, tiền ăn, chi phí đi lại và được vay vốn 100% chi phí đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng ký, với lãi suất bằng lãi suất cho vay đối với hộ nghèo. “Chính sách này rất nhân văn, thể hiện được sự quan tâm của Đảng, Nhà nước đối với người dân bị ảnh hưởng bởi các dự án”, ông Nguyễn Văn Hưng, phường Phước Long, TPHCM, bày tỏ.
Ở góc độ chính quyền cơ sở, Chủ tịch UBND phường An Khánh Nguyễn Thành Trung cho biết, phường luôn quan tâm các trường hợp khó khăn. Ngoài các chính sách chung của TPHCM, đối với các hoàn cảnh khó khăn, đặc biệt khó khăn hoặc khó khăn đột xuất, chính quyền địa phương đều quan tâm, chăm lo trên cơ sở nguồn lực sẵn có. Bên cạnh đó, phường An Khánh cũng hỗ trợ người dân các khu vực bị ảnh hưởng bởi các dự án, công trình trên địa bàn tham gia học nghề, chuyển đổi việc làm hoặc vay vốn làm ăn…
Từ thực tiễn triển khai các dự án chỉnh trang đô thị và các chính sách an sinh trên địa bàn, có thể thấy TPHCM luôn kiên trì tháo gỡ từng vướng mắc, với phương châm đặt người dân vào vị trí trung tâm. Thành phố không né tránh những khó khăn do lịch sử để lại, mà chọn cách đối diện bằng sự chân thành, lắng nghe và cầu thị. Qua đó, bồi đắp niềm tin và sự đồng thuận xã hội, tạo nền tảng để TPHCM tiếp tục phát triển trong giai đoạn mới.