Thời gian vừa qua, Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sỹ trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh đã được triển khai quyết liệt, đạt những kết quả ban đầu rất tích cực và nhận được sự quan tâm rất lớn của lãnh đạo Đảng, Nhà nước và nhân dân cả nước.

Phóng viên TTXVN có cuộc phỏng vấn ông Nguyễn Mạnh Cường, Ủy viên Dự khuyết Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh, Trưởng Ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sỹ Thành phố (Ban Chỉ đạo Thành phố) về công tác triển khai Chiến dịch 500 ngày đêm trên địa bàn.

- Xin ông cho biết những kết quả công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sỹ và xác định danh tính liệt sỹ trong triển khai thực hiện chiến dịch 500 ngày đêm tại địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh?

Ông Nguyễn Mạnh Cường: Thành phố Hồ Chí Minh xác định công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sỹ là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, thể hiện trách nhiệm, tình cảm và đạo lý “Uống nước nhớ nguồn,” “Đền ơn đáp nghĩa” đối với các Anh hùng liệt sỹ đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Trong quá trình triển khai thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm, Ban Chỉ đạo Thành phố đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt; huy động sự vào cuộc của các sở, ban, ngành, địa phương, lực lượng vũ trang và nhân dân Thành phố.

Một trong những kết quả nổi bật là thành phố đã hoàn thành 100% công tác lấy mẫu sinh phẩm hài cốt liệt sỹ tại 18/18 nghĩa trang liệt sỹ trên địa bàn, với tổng số 9.854 mẫu, hoàn thành sớm hơn so với kế hoạch. Qua kiểm tra đánh giá chất lượng, có 7.104 mẫu đủ điều kiện giám định ADN. Đây là khối lượng công việc rất lớn, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ, chính xác, khoa học và trách nhiệm cao của các lực lượng tham gia.

Song song với công tác lấy mẫu và xác định danh tính, Thành phố đã tập trung cho công tác tìm kiếm, quy tập tại khu vực công viên Lê Thị Riêng, phường Hòa Hưng (địa điểm trước đây là Nghĩa trang Đô Thành). Trong ba tháng tổ chức tìm kiếm, các lực lượng đã tìm kiếm, quy tập được 664 hài cốt liệt sỹ tại công viên Lê Thị Riêng.

Ngoài ra, Ban Chỉ đạo Thành phố đã chỉ đạo Bộ Tư lệnh Thành phố và các sở, ban, ngành địa phương phối hợp mở rộng tìm kiếm tại nhiều khu vực trên địa bàn Thành phố nghi có hài cốt liệt sỹ. Kết quả đã tìm kiếm, quy tập được 5 hài cốt liệt sỹ tại xã Thường Tân.

Mỗi hài cốt, mỗi di vật được phát hiện đều được các lực lượng thực hiện đúng quy trình, quản lý chặt chẽ, phục vụ công tác xác minh, giám định và xác định danh tính. Kết quả này không chỉ có ý nghĩa về mặt số lượng mà quan trọng hơn là tiếp tục mở ra cơ hội xác định danh tính, đưa các anh hùng liệt sỹ trở về với gia đình, quê hương sau nhiều thập kỷ.

Những kết quả đạt được là nhờ sự lãnh đạo, chỉ đạo của Trung ương, Quân khu 7, Thành ủy, Ủy ban Nhân dân Thành phố và Ban Chỉ đạo Thành phố; sự phối hợp chặt chẽ của các sở, ngành, địa phương; sự đồng thuận, cung cấp thông tin của nhân dân, nhân chứng lịch sử và thân nhân liệt sỹ; trong đó có sự đóng góp rất quan trọng của Bộ Tư lệnh Thành phố với vai trò Cơ quan Thường trực, vừa làm tốt chức năng tham mưu, vừa trực tiếp tổ chức, điều phối và triển khai thực hiện nhiệm vụ.

Tôi cho rằng kết quả đó không chỉ được thể hiện bằng số lượng hài cốt liệt sỹ được tìm kiếm, quy tập, mà quan trọng hơn là thể hiện trách nhiệm, tình cảm và quyết tâm của Thành phố trong việc thực hiện một nhiệm vụ thiêng liêng đối với những người đã hy sinh vì Tổ quốc.

- Thưa ông, tại công viên Lê Thị Riêng đã phát hiện quy tập được số lượng lớn hài cốt liệt sỹ và Thành phố dự kiến sẽ tổ chức Lễ truy điệu và an táng các hài cốt liệt sỹ mới được quy tập tại đây. Xin đồng chí cho biết cụ thể hơn về kế hoạch này?

Ông Nguyễn Mạnh Cường: Thành phố xác định việc tổ chức Lễ truy điệu và an táng các hài cốt liệt sỹ được tìm kiếm, quy tập tại công viên Lê Thị Riêng là một nhiệm vụ đặc biệt thiêng liêng, phải được chuẩn bị với tinh thần trách nhiệm và sự thành kính cao nhất.

Ban Chỉ đạo Thành phố đã yêu cầu Bộ Tư lệnh Thành phố với vai trò Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo Thành phố chủ trì, phối hợp chặt chẽ với các sở, ngành, địa phương và cơ quan, đơn vị liên quan tham mưu xây dựng kế hoạch, phương án tổ chức thật cụ thể, chu đáo; từ công tác nghi lễ, di chuyển hài cốt liệt sỹ, đón tiếp thân nhân, đại biểu đến bảo đảm hậu cần, kỹ thuật, an ninh, an toàn.

Yêu cầu xuyên suốt của Thành phố là trang trọng, chu đáo, thành kính, đúng nghi thức và tuyệt đối an toàn. Mỗi phần việc phải được kiểm tra, rà soát kỹ lưỡng, bởi đây không đơn thuần là một hoạt động nghi lễ mà là sự thành kính tri ân của Đảng bộ, chính quyền, lực lượng vũ trang và nhân dân Thành phố đối với các Anh hùng liệt sỹ.

Đồng thời, yêu cầu Cơ quan Thường trực và các đơn vị liên quan tiếp tục quản lý chặt chẽ hồ sơ, thông tin, di vật và mẫu sinh phẩm; phối hợp thực hiện các bước xác định danh tính hài cốt liệt sỹ. Lễ truy điệu và an táng không phải là điểm kết thúc của nhiệm vụ. Trách nhiệm của chúng ta còn tiếp tục cho đến khi những thông tin có thể xác minh tiếp tục được làm rõ, góp phần xác định danh tính, quê quán và thân nhân của các liệt sỹ.

Hài cốt các liệt sỹ được phát hiện, quy tập tại công viên Lê Thị Riêng sẽ được Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức Lễ truy điệu, an táng trang trọng vào khoảng thời gian đầu tháng 10 tới. (Ảnh: Xuân Khu/TTXVN)

- Trong thời gian tới Thành phố Hồ Chí Minh, trực tiếp là Ban Chỉ đạo Thành phố có kế hoạch và giải pháp nào để nâng cao hiệu quả triển khai nhiệm vụ cao cả và thiêng liêng về tìm kiếm, quy tập hài cốt các anh hùng liệt sỹ đã hi sinh trên địa bàn Thành phố?

Ông Nguyễn Mạnh Cường: Thời gian tới, Ban Chỉ đạo Thành phố sẽ tiếp tục đẩy mạnh thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sỹ, mục tiêu là không bỏ sót những thông tin có giá trị về liệt sỹ và nơi chôn cất liệt sỹ trên địa bàn. Trước hết, phải tiếp tục rà soát, bổ sung, hoàn thiện hồ sơ, danh sách, sơ đồ, bản đồ; khai thác tối đa các nguồn hồ sơ, tài liệu; đồng thời tranh thủ thời gian gặp gỡ, thu thập thông tin từ các nhân chứng lịch sử, cựu chiến binh và nhân dân.

Đây là nhiệm vụ rất cấp thiết bởi nhiều nhân chứng tuổi đã cao, thời gian càng kéo dài thì việc xác minh thông tin càng khó khăn. Bộ Tư lệnh Thành phố - Cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo Thành phố cần tiếp tục làm tốt vai trò đầu mối phối hợp, kết nối các sở, ngành, địa phương của Thành phố với Quân khu 7, các cơ quan Trung ương và các tỉnh, thành phố có liên quan; kịp thời tổng hợp những khó khăn, vướng mắc, đề xuất Ban Chỉ đạo và Ủy ban Nhân dân Thành phố xem xét, giải quyết, bảo đảm các điều kiện tốt nhất để thực hiện nhiệm vụ.

Đồng thời, phải tiếp tục quan tâm, bảo đảm tốt lực lượng, phương tiện và điều kiện làm việc cho cán bộ, chiến sỹ trực tiếp thực hiện nhiệm vụ. Đây là công việc có tính chất đặc thù, đòi hỏi sự kiên trì, tỉ mỉ, chính xác, trách nhiệm và cả tình cảm của người thực hiện.

Quan điểm của Ban Chỉ đạo Thành phố là còn thông tin thì phải tiếp tục xác minh; còn cơ sở thì phải tiếp tục tìm kiếm. Thành phố sẽ tạo điều kiện và huy động các nguồn lực cần thiết để Bộ Tư lệnh Thành phố cùng các cơ quan, đơn vị hoàn thành tốt nhất nhiệm vụ đặc biệt quan trọng này.

- Với tư cách là Trưởng Ban Chỉ đạo Thành phố, ông có lời nhắn gửi nào đến thân nhân gia đình các liệt sỹ chưa tìm được hài cốt cũng như đồng bào cả nước nói chung?

Ông Nguyễn Mạnh Cường: Trước hết, thay mặt lãnh đạo Thành phố và Ban Chỉ đạo Thành phố, tôi xin bày tỏ lòng thành kính tưởng nhớ và lòng tri ân sâu sắc đối với các Anh hùng liệt sỹ đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Tôi cũng xin chia sẻ với những gia đình đã nhiều năm, thậm chí qua nhiều thế hệ, vẫn mong mỏi tìm được hài cốt và xác định danh tính người thân của mình.

Đáp lại niềm mong mỏi đó, Ban Chỉ đạo Thành phố, Bộ Tư lệnh Thành phố, các cơ quan, đơn vị, địa phương, đặc biệt là cán bộ, chiến sỹ và các lực lượng trực tiếp làm nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập đã làm việc với tinh thần trách nhiệm, sự nỗ lực, tận tụy và sự cố gắng hết sức mình trong suốt thời gian qua.

Những kết quả đạt được là rất đáng trân trọng, nhưng nhiệm vụ phía trước vẫn còn nhiều và rất nặng nề, cấp thiết; mong các đồng chí tiếp tục giữ vững tinh thần trách nhiệm, sự kiên trì và quyết tâm; thực hiện từng phần việc với sự cẩn trọng và lòng thành kính đối với các Anh hùng liệt sỹ.

Đối với các gia đình liệt sỹ, Thành phố rất mong tiếp tục nhận được sự tin tưởng, đồng hành và cung cấp thông tin, tài liệu, mẫu sinh phẩm theo hướng dẫn của cơ quan chức năng. Đối với các cựu chiến binh, nhân chứng lịch sử và nhân dân, nếu còn bất kỳ thông tin nào liên quan đến nơi hy sinh, nơi chôn cất liệt sỹ, rất mong các đồng chí, quý vị và bà con tiếp tục cung cấp cho cơ quan chức năng.

Mỗi thông tin, dù nhỏ, cũng có thể là một đầu mối quý giá giúp chúng ta tìm được thêm một liệt sỹ, xác định được thêm một danh tính và đáp lại sự mong đợi của một gia đình.

Với trách nhiệm của mình, Thành phố Hồ Chí Minh và Ban Chỉ đạo Thành phố sẽ tiếp tục tập trung lãnh đạo, chỉ đạo, huy động các nguồn lực cần thiết; đồng thời tạo điều kiện để Bộ Tư lệnh Thành phố - Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo Thành phố cùng các cơ quan, đơn vị kiên trì thực hiện nhiệm vụ với quyết tâm và trách nhiệm cao nhất, để đưa được nhiều nhất các Anh hùng liệt sỹ trở về với tên tuổi, quê hương, gia đình và đồng đội.

Trân trọng cảm ơn ông.