Số đề tài được chuyển giao công nghệ tăng 10%/năm

Gặp chúng tôi, PGS.TS Hồ Thanh Phong, Hiệu trưởng Trường Đại học Quốc tế (thuộc Đại học Quốc gia TPHCM) hào hứng giới thiệu về Dự án Hệ thống giao thông thông minh được ông bắt tay vào nghiên cứu từ năm 1998. Đây là công trình nghiên cứu về ứng dụng kỹ thuật và công nghệ để giảm ùn tắc giao thông bằng cách thu nhận thông tin giao thông một cách chính xác từ các camera, sau đó dùng kỹ thuật mô phỏng để dự báo tình trạng giao thông. Việc mô phỏng này sẽ hỗ trợ các cơ quan chức năng có những quyết định kịp thời trong quản lý, đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông; đồng thời thực hiện việc điều khiển đèn giao thông đồng bộ và hợp lí nhất.

Vừa cho chúng tôi xem phần mô phỏng giao thông khu vực Ngã sáu Gò Vấp, PGS.TS Hồ Thanh Phong vừa chia sẻ, để thu thập được số liệu chính xác phục vụ xây dựng cho phần mô phỏng này, ông và đồng nghiệp phải mất 3 tháng thực hiện. Đây chỉ là một trong nhiều khu vực của TPHCM được nghiên cứu trong dự án Hệ thống giao thông thông minh và dự án này đang chờ UBND phê duyệt.

PGS.TS Hồ Thanh Phong bộc bạch: “Tôi hy vọng dự án sớm được ứng dụng để cải thiện tình trạng giao thông tại TPHCM và tạo nền tảng cho việc xây dựng hệ thống giao thông thông minh trong cả nước”.

Dự án Hệ thống giao thông thông minh chỉ là một trong nhiều tài nghiên của Đại học Quốc gia TPHCM được thực hiện để chuyển giao cho các đơn vị, địa phương khu vực phía Nam. Theo PGS.TS Nguyễn Thanh Nam, Trưởng Ban KHCN Đại học Quốc gia TPHCM, từ năm 2010 đến nay, đơn vị đã triển khai nhiều chương trình nghiên cứu KHCN phục vụ cho các địa phương khu vực phía Nam, trong đó có các đề tài: giảm ùn tắc giao thông; giảm ngập nước và giảm ô nhiễm môi trường; các sản phẩm công nghiệp chủ lực… phục vụ TPHCM.

Theo thống kê của Đại học Quốc gia TPHCM, trong 5 năm (2010 – 2015) đơn vị đã có 1.844 đề tài được phê duyệt và cấp kinh phí triển khai. Điều đáng mừng là hàng trăm kết quả nghiên cứu đã được chuyển giao cho các cơ quan, địa phương và doanh nghiệp. Doanh thu qua hoạt động chuyển giao công nghệ tăng bình quân 10%/năm (năm 2011 đạt 112 tỉ đồng, đến năm 2015 ước đạt 170 tỉ đồng). Tỷ lệ doanh thu qua hoạt động chuyển giao công nghệ/ngân sách đầu tư của nhà nước cho KHCN tại đơn vị bình quân đạt tỷ lệ 0,8/1. “Đây là kết quả đáng khích lệ trong tình hình nền kinh tế trong nước đang đối mặt với nhiều khó khăn, tình hình kinh tế, chính trị thế giới có nhiều biến động, ảnh hưởng trực tiếp đến nền kinh tế Việt Nam, đưa đến nhu cầu đầu tư và đổi mới công nghệ cũng bị giảm sút” – PGS.TS Nguyễn Thanh Nam cho biết.

Có thể kể tới các sản phẩm khoa học công nghệ tiêu biểu của Đại học Quốc gia TPHCM đã được chuyển giao thành công như: 12 loại thiết bị điều trị bệnh bằng Laser bán dẫn công suất thấp (của nhóm nghiên cứu thuộc Phòng thí nghiệm Công nghệ Laser) đã được xã hội chấp nhận và sử dụng rộng rãi. Từ tháng 11/2014 đến nay đã có hơn 300 cơ sở y tế ở 33 tỉnh, TP sử dụng các thiết bị này. Cùng với đó, Trung tâm nghiên cứu và đào tạo thiết kế vi mạch của Đại học Quốc gia TPHCM đã nghiên cứu và cho ra thị trường các sản phẩm như: chip VN8-01, SG8V1, VN1632, chip sinh học,… Các chíp này bước đầu được ứng dụng rộng rãi trong các lĩnh vực như công nghiệp, y tế, viễn thông, điện – điện tử…

Lấy hiệu quả hoạt động làm tiêu chí đánh giá

Có thể nói, những kết quả trên có được là nhờ hoạt động KHCN của Đại học Quốc gia TPHCM luôn được gắn kết với nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội của các địa phương; lấy hiệu quả hoạt động làm tiêu chí đánh giá và đầu tư. Việc thẩm định, xét duyệt nhiệm vụ chủ yếu dựa trên ý nghĩa khoa học, thực tiễn của nhiệm vụ và năng lực của tập thể KHCN; lấy sản phẩm đầu ra (kết quả khoa học, đào tạo, công trình công bố, các công nghệ đạt được, các công nghệ, sản phẩm được chuyển giao...) làm thước đo.

Chia sẻ về những kinh nghiệm nghiên cứu của mình, PGS.TS Hồ Thanh Phong cho rằng, công trình nghiên cứu khoa học phải chỉn chu, chuẩn xác. Khi nghiên cứu phải chú trọng các vấn đề xã hội đang cần giải quyết.

Theo PGS.TS Nguyễn Thanh Nam, vấn đề quan trọng cho công tác nghiên cứu khoa học chính là nguồn nhân lực. Để thu hút được nguồn “chất xám” cho công tác này, những năm qua Đại học Quốc gia TPHCM đã chú trọng xây dựng môi trường tốt cho các nhà khoa học làm việc và công hiến, trong đó có xây dựng hệ thống các phòng thí nghiệm. Tiêu biểu là Phòng thí nghiệm nghiên cứu Vật liệu Polymer - Composite của Đại học Bách khoa (thuộc Đại học Quốc gia TPHCM) được khánh thành vào năm 2010 với các thiết bị hiện đại như: máy hệ thống kính hiển vi điện tử truyền qua, máy trộn nano hai trục vít… Phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia này là nơi nghiên cứu về vật liệu polymer và composite tiên tiến; vật liệu polymer và composite thân thiện môi trường, có khả năng phân hủy sinh học; vật liệu polymer y sinh. Tính đến thời điểm này, Đại học Quốc gia TPHCM đã hình thành một hệ thống hơn 60 phòng thí nghiệm phục vụ nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ và đào tạo, trong đó có 2 phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia, 11 phòng thí nghiệm trọng điểm cấp Đại học Quốc gia TPHCM, được đầu tư mạnh về trang thiết bị, con người.

Từ cơ sở hạ tầng phục vụ công tác nghiên cứu được đầu tư tốt và đội ngũ cán bộ nghiên cứu khoa học hùng hậu với gần 700 người, Đại học Quốc gia TPHCM đã xây dựng được các nhóm nghiên cứu, trong đó có 55 nhóm nghiên cứu mạnh. Tiêu biểu là các lĩnh vực khoa học tự nhiên (23 nhóm), lĩnh vực công nghệ (26 nhóm), lĩnh vực khoa học xã hội - nhân văn - kinh tế (6 nhóm). Đến nay, nhiều nhóm nghiên cứu có khả năng tiếp cận trình độ khu vực và quốc tế, có nhiều công bố quốc tế hoặc gắn với nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, được cộng đồng khoa học đánh giá cao.

Có thể nói, việc đầu tư mạnh mẽ cho công tác KHCN với định hướng nghiên cứu đúng đắn đã tạo lên sức bật cho công tác nghiên cứu khoa học của Đại học Quốc gia TPHCM. Những kết quả này sẽ đóng góp quan trọng cho sự phát triển của các địa phương khu vực phía Nam nói chung và TPHCM nói riêng.